Morlancourt
maart-mei 1918

Sailly–le–Sec, Sommevallei, Frankrijk, maart 1918. [AWM E04667]

Sailly–le–Sec, Sommevallei, Frankrijk, maart 1918. [AWM E04667]

Over het algemeen wordt het herinneringsbeeld van het Westelijk Front in Frankrijk en België overheerst door beelden van modder, loopgraven en zinloze afslachtingen. Tussen maart en september 1918 vonden de gevechten waar de soldaten van de Australische Imperiale Strijdkrachten bij betrokken waren echter plaats in meer open condities op de kalkhoogvlakten in de omgeving van de Somme. Hoewel er veel Australische slachtoffers vielen, zijn deze maanden altijd afgeschilderd als de mooie succesvolle periode voor de vijf divisies van het nieuw gevormde ‘Australische Korps’. Vanaf mei 1918 stonden ze onder het bevel van een Australiër, luitenant John Monash. Monash werd op het hoofdkwartier op Chateau de Bertangles tot ridder geslagen na het Britse succes bij de Slag om Amiens in augustus 1918 en schreef later een invloedrijk boek over zijn ervaringen, getiteld The Australian Victories in France.

Eén van deze eerste ‘overwinningen’ werd bereikt in het gebied van de hoogvlakte tussen de Somme en de Ancre ten westen van Albert. Op 21 maart 1918 lanceerde het Duitse leger een enorm offensief op de Britse linies ten noorden en zuiden van St Quentin. De Duitsers probeerden de linie te doorbreken en de Britten van hun Franse bondgenoten in het zuiden af te snijden. Terwijl het de effectiviteit van deze verbluffende aanval onder ogen zag, begon het Britse leger met een terugtocht en kwam het tegen 25 maart terug in de buurt van Amiens. De overwinning van Amiens zou een ramp geweest zijn. In deze situatie werden Australische en andere eenheden met spoed van hun overwinteringsplaatsen in België naar het zuiden overgebracht om de opmars van de vijand te helpen tegenhouden.

Op 27 maart losten onderdelen van de Australische Derde Divisie in de driehoek tussen de Somme en de Ancre een uitgeputte Britse infanterie af. Ze richtten snel ongeveer drie kilometer ten westen van Morlancourt een noodlinie op. De Franse dorpsbewoners reageerden heel positief op het verschijnen van Australische soldaten. Velen onder hen waren tijdens de Slag om de Somme in 1916 in deze buurt ingekwartierd geweest:

Elke keer als in die weken die hartelijke, stoere bataljons de Franse dorpen binnenmarcheerden werden ze met opvallend vertoon van affectie en vertrouwen begroet …’Fini retreat, Madame’, zei een digger tegen een vrouw van het dorp, terwijl hij bars zijn geweer zat schoon te maken terwijl de Derde Divisie in Heilly stopte op weg naar de driehoek tussen Ancre en Somme. ‘Fini retreat – beaucoup Australiens ici’.

Charles Bean, Anzac to Amiens, Canberra, 1948, blz.415

Op 28 maart 1918 om 4u.30 kregen de Australiërs het bevel om de linie recht te maken door zich naar de linie aan de heuvelrug met uitzicht over Morlancourt zelf te verplaatsen. Ze waren net een halve kilometer op weg toen ze door een sterke Duitse weerstand tegengehouden werden. De opmars werd in het donker met lichte regen voortgezet, maar werd weer door Duitse beschietingen tegengehouden. Op 29 maart dwong de Australische artillerie de Duitsers hun verdedigingsstellingen te verlaten en op 30 maart werden drie vastberaden aanvallen door een verse Duitse divisie afgeslagen. Dit hield de Duitse opmars in dit gebied op doeltreffende wijze tegen. De Derde Divisie groef zich in en patrouilleerde de hele maand april met succes in de richting van Duitse stellingen.

Tegen het einde van april 1918 werd de Duitse opmars naar Amiens tot staan gebracht en de Duitsers richtten hun acties nu tegen de Fransen die zich meer naar het zuiden bevonden. Rond Morlancourt bleven de Australiërs, als de gelegenheid zich voordeed, de vijand bestoken. Een tweede strijd bij Morlancourt werd tussen 4 en 9 mei gestreden en bestond uit een reeks kleine aanvallen die leidde tot de inname van de nieuwe Duitse frontlinie die voor het dorp lag. Na zes en een halve week in de linie werd de Derde Divisie nu door de Tweede Divisie afgelost. Toen de oorlog voorbij was besloot de Derde Divisie een divisie-monument te bouwen op de heuvels met uitzicht over de Somme om de belangrijke rol te herdenken die de divisie had gespeeld bij de hulp om dit gebied en Amiens tegen de Duitsers te verdedigen.


© 2012 Department of Veterans' Affairs and Board of Studies NSW :: Last update - December 2010