De Meenseweg - Hooge Crater Cemetery

U bent hier >
De Meenseweg (Menin Road)

De Menin Road

Karren, affuiten en dode paarden – Hellfire Corner en Menin Road South Cemetery
Mooie souvenirs – Hooge Crater Cemetery

Mooie souvenirs – Hooge Crater Cemetery

Bij Hooge aan de Meenseweg gaat het verkeer op hoge snelheid richting Ieper en de zichtbare torenspits van de Sint-Maartenskathedraal en de klokkentoren van de Lakenhal. Maar er ligt één zorgvuldig bijgehouden herinnering aan het verwoeste slagveld dat hier in 1917 lag – de Hooge Crater. De krater die in 1916 door een Britse mijn veroorzaakt werd, ligt in symbolische vorm bij de ingang van Hooge Crater Cemetery met zijn bijna 6.000 oorlogsgraven. Van die grote wond in de aarde blijft enkel nog een laaggelegen cirkel in het grasveld over met in het midden de herdenkingssteen met het melancholieke bericht: ‘Their Name Liveth For Evermore’, hun naam blijft voor altijd voortbestaan. Hier liggen veel Australiërs, de meesten onder hen, zoals op de grafstenen is te zien, slachtoffers van de gevechten in september 1917 toen de divisies van de AIF hevig betrokken waren bij de slagen in deze omgeving die deel uitmaakten van het Britse ‘Offensief van Vlaanderen’. Eén datum op een aantal Australische grafstenen is 20 september 1917, de dag van de Slag om Menin Road.

Luchtfoto van de omgeving van Hooge langs de Meenseweg waarover de Australiërs oprukten bij de Slag om Menin Road op 20 september 1917. [AWM J00274]

Verklaring bij de luchtfoto van de omgeving van Hooge langs de Meenseweg waarover de Australiërs oprukten bij de Slag om Menin Road op 20 september 1917. [AWM J00274A]

Toen de slag om 5u40 begon lagen de bataljons van de Eerste en Tweede Australische Divisies verspreid langs een 1,8 kilometer lange linie, ongeveer een kilometer ten oosten en iets ten noorden van de begraafplaats. Beschermd door een intensieve dekking van de artillerie, rukten ze in drie fasen ongeveer 1,3 kilometer op om de Duitse verdedigingsstellingen, voornamelijk betonnen pillendozen waar de vijandelijke bommengooiers en soldaten met machinegeweren tijdens de Britse beschietingen schuilden, in beslag te nemen. Tegen 10u15 die morgen hadden de Australiërs al hun doelwitten in handen met aanzienlijke hulp van het succes van de dekkende artilleriebeschietingen en voorbereidende beschietingen op de dagen voor de aanvallen. De artillerie hakte zelfs ook Duitse tegenaanvallen in de pan toen ze merkten dat hun soldaten later die dag voorbij de in beslaggenomen Australische stellingen verzamelden. ‘Het oprukkende spervuur’, schreef Charles Bean, ‘won het veld; de infanterie bezette het slechts, terwijl het punten aanviel van waar nog verdedigd werd’. Die verdediging kostte echter veel slachtoffers, zowel gedood als gewond.

Hooge Crater Cemetery [DVA]

In perceel V, rij G, graf 4 ligt op Hooge Crater Cemetery soldaat Thomas Strut van het 18de Bataljon (New South Wales), 37 jaar uit Port Macquarie, New South Wales. De eenheid van Strutt bezette op 20 september 1917 een aantal Duitse pillendozen aan de uiterst noordoostelijke kant van de Australische linie ten noorden van Polygon Wood. Eén van deze bunkers was twee verdiepingen hoog en stond bekend als ‘Anzac’. De tweede verdieping werd door de vijand als observatiepost van de artillerie gebruikt. De Britse beschietingen verontrustten het garnizoen van ‘Anzac’ hevig en 15 van hen, met twee machinegeweren, gaven zich zonder veel weerstand over. Het is bekend hoe kapitein Arthur Hull van het 18de Bataljon bovenop dit bouwwerk klom en er een Australische vlag plaatste tot deze de volgende dag door zware Duitse beschietingen omgeschoten werd. Al eerder had de bezetting van deze pillendozen zijn tol geëist bij het 18de Bataljon en één van die slachtoffers was soldaat Thomas Strutt. Een ooggetuige, soldaat Vincent Lee, herinnerde zich hoe Strutt gedood werd terwijl ze een pillendoos bij Polygon Wood omsingelden, terwijl andere ooggetuigen beschreven hoe Strutt door een sluipschutter vanuit deze pillendoos werd geraakt – ‘we vonden die sluipschutter en staken vier bajonetten in zijn borstkas’.

Grafsteen van Thomas Strutt, 18de Bataljon (New South Wales), Hooge Crater Cemetery, Hooge. [DVA]

Ansichtkaart met daarop het plaatsen van de Australische vlag op een Duitse pillendoos door kapitein Arthur Hull van het 18de Bataljon (New South Wales), tijdens de Slag om Menin Road op 20 september 1917. De ansichtkaart met het foute opschrift ‘De Slag om Polygon Wood …’ werd verkocht om geld in te zamelen voor het Australian Comforts Fund. [AWM H00563]

Desondanks leed de AIF op 20 september 1917 meer dan 5.000 slachtoffers in de strijd, ongeveer een kwart van het totale Britse verlies in de slag. Zoals altijd in deze grote artillerieslagen van het Westelijk Front stierven veel mannen ten gevolge van beschietingen. Charles Bean richt de aandacht op het 3de Bataljon (New South Wales) die als reservisten niet eens bij de strijd betrokken waren, maar ondersteunende posities hadden dichtbij het front achter Chateau Wood, waar ze onder Duitse beschietingen leden gedurende de hele periode van de strijd bij de Meenseweg. Vice-korporaal Stewart Hackett van het 3de Bataljon, in de strijd gedood op 21 september 1917, ligt in perceel IV, rij E, graf 12 op Hooge. Hij was misschien één van diegenen die door de Duitse beschietingen werd gedood.

Australische officiële fotografen, kapitein Frank Hurley en luitenant Hubert Wilkins, bevonden zich op de dag van dit geweldige Australische succes op het slagveld bij de Meenseweg. Ze namen een reeks gedenkwaardige foto’s die een idee geven van wat oorlog het gebied rond Hooge had aangedaan en de vreselijke condities van een slagveld aan het Westelijk Front. Hurley schreef:

Lijken van Australische soldaten die tijdens de Slag om Menin Road op 20 september 1917 door granaatbeschietingen gedood werden. [AWM E04677]

Ik liep over het plankier tot aan kasteel Sterling, een berg verpulverde bakstenen, waarvan je een prachtig overzicht hebt op het slagveld. De weg was zo gruwelijk en vreselijk, dat er geen woorden voor zijn. Het terrein was pas zwaar beschoten door de moffen [Duitsers] en overal lagen doden en gewonden. Het leek wel of de grond geploegd was door een grote slootgraafmachine en dan nog eens herhaalde keren omgeploegd. De regen van gisteravond heeft het in een moeras veranderd en hier moesten de gewonden zich doorheen slepen en de zwaargewonden hun laatste uren slijten.

dagboek 20 september 1917,
http://www.nla.gov.au/apps/
cdview?pi=nla.ms–ms883–1–5–s46–v

Australische officiële fotografen op de Meenseweg, 1917

Grafsteen van soldaat Patrick Bugden, 31ste Bataljon (New South Wales), Hooge Crater Cemetery, Hooge. Bugden werd het Victoriakruis toegekend voor zijn moed tijdens de Slag om Polygon Wood die op 26 september 1917 ten noordoosten van Hooge gestreden werd. [DVA]

Voor de overlevenden was het echter een succesvolle dag geweest voor een soldaat. Eén van hen, soldaat George Radnell van het 8ste Bataljon (Victoria), somde de Slag om Menin Road met een paar woorden op:

Sprong eruit en jongens deden het goed. Hogg bereikte een pillendoos in Glencorse Wood. Verzamelde mooie souvenirs … gas in één pillendoos. Twee gewonde moffen in één klap en hielp hen naar een veldhospitaal.

Soldaat George Radnell, dagboek 20 september 1917, in Peter Liddle (ed.), Passchendaele in Perspective: Third Battle of Ypres, Londen 1997, blz.234

Hooge Crater Museum, Hooge. [DVA]

Australische soldaten ergens voorbij Ieper, 17 september 1917. [AWM E00732]

Buitententoonstelling, Hooge Crater Museum, Hooge [DVA]

Karren, affuiten en dode paarden – Hellfire Corner en Menin Road South Cemetery
Mooie souvenirs – Hooge Crater Cemetery

De Menin Road

Mooie souvenirs – Hooge Crater Cemetery

Deze site wordt regelmatig aangevuld. Zie de Updates pagina voor regelmatige nieuwe toevoegingen.