Mesen, het Ierse Vredespark

U bent hier >
Mesen, het Ierse Vredespark

Het signaal voor een slachtpartij – pillendozen bij Mesen

Een nieuw element voor de Australiërs op het slagveld van Mesen op 7 juni 1917 was de Duitse bunker of ‘pillendoos’. In deze versterkte cementen bouwwerken, die alleen vernield konden worden door een directe aanval met een zware granaat, konden soldaten tijdens bombardementen schuilen en daarna weer tevoorschijn komen met hun machinegeweren terwijl de vijand naar de linie oprukte. Sommige hadden nauwe spleten in het cement waar een machinegeweer door bediend kom worden, terwijl anderen volledig waren afgesloten met enkel een deur aan de achterkant. De inname van zulke posities was essentieel; anders zouden sterke vijandelijke detachementen achter hen gelaten worden bij een snelle opgerukking. Charles Bean beschrijft hoe vooral de weerstand die door de garnizoenen van deze versterkingen geboden werd, de mannen, die al genoeg gestrest waren door de strijd, irriteerde:

Waar een dergelijke spanning in de strijd bestaat, vervallen de regels van een ‘geciviliseerde oorlog. De meeste mannen zijn tijdelijk halfgek, hun hart kloppend in hun oren, hun monden droog …Als ze met beschietingen van machinegeweren kapotgemaakt zijn, is het naar buiten leiden van vijandelijke groepen van achter een paar voet cement bijna onvermijdelijk het signaal voor een slachtpartij en dan vooral voor de eerste paar die tevoorschijn komen en soms worden zelfs de hulpeloze gewonden niet gespaard…meedogenloosheid is een essentiële eigenschap voor een gevecht van man tegen man en soldaten werden er doelbewust voor getraind.

Charles Bean,The AIF in France 1917, Volume IV, The Official History of Australia in the War of 1914–1918, Sydney, 1941, p.624

‘Huns Walk’, ten oosten van Mesen, in beslag genomen door Australische soldaten tijdens de Slag om Mesen op 7 juni 1917. [AWM E01295]

De N134 ten oosten van Mesen in de buurt van de ‘Hun’s Walk’ bij het slagveld van Mesen in 1917. [DVA]

Op het platteland direct ten oosten van de Ierse toren stonden een aantal Duitse pillendozen die allemaal ingenomen moesten worden, dikwijls met grote verliezen. Er was er één in het bijzonder, aan de kant van de weg ongeveer een kilometer ten oosten van de toren, die het 37ste Bataljon (Victoria) grote moeilijkheden bezorgde. Een compagnie onder het commando van kapitein Robert Grieve uit Brighton, Victoria, werd opgehouden door deze ‘pillendoos’ terwijl ze om de beurt probeerden door een gat in het Duitse prikkeldraad te kruipen. De helft van de compagnie en alle officieren behalve Grieve, werden neergeschoten en Grieve voelde dat ze allemaal vernietigd zouden worden tenzij het Duitse machinegeweer bedwongen werd. Terwijl hij zijn mannen het sein gaf om dekking te zoeken in granaattrechters, hoopte hij in de eerste plaats om het machinegeweer, dat hij duidelijk door een spleet in de bunker kon zien vuren, ongedaan te maken met mortiergranaten van een zwaar Vickers machinegeweer, die van achter zijn eenheid naar het front werden gebracht. De mortierbemanning was echter geraakt door een Duitse granaat en de pogingen van een andere officier, Luitenant Alexander Fraser, 10de Machinegeweer Compagnie, uit Kyneton, Victoria, om met de vickers te vuren, liepen op niets uit.

Kapitein Robert Grieve, 37ste Bataljon (Victoria). [AWM H00038]

Duitse doden bij de Slag om Mesen op 7 juni 1917. [AWM H09212]

Grieve nam de zaak nu in eigen handen. Hij greep een zak granaten en baande zich langzaam een weg naar de bunker. Hij deed dit door een granaat weg te gooien en dan in korte stoten van granaattrechter naar granaattrechter te rennen, verborgen in de stof dat door de ontploffing opvloog. Door de granaatklap stopten de Duitsers ook even met vuren. Op die manier werkte Grieve zich een baan naar de Duitse loopgraaf links van de bunker. De loopgraaf was leeg omdat de vijandelijke soldaten nog in dekking waren van de Britse beschietingen. Een andere granaat die dicht bij het schietgat werd gegooid waar de Duitsers uit vuurden, deed hen stoppen en Grieve gooide toen twee granaten recht door de opening. Na de ontploffingen liep hij om naar de deur aan de achterkant van de bunker en vond de bemanning dood of gewond bij hun geweer. Grieve gaf het sein aan zijn mannen om te komen en de loopgraaf was overwonnen.

Een Duitse bunker of pillendoos die door Australische troepen veroverd werd tijdens de Slag om Mesen op 7 juni 1917. [AWM J00786]

Een Duitse bunker of pillendoos die vernield was bij een ontploffing van een mijn bij Mesen, 27 november 1917. [AWM E01269]

Kapitein Robert Grieve’s snelle actie had ongetwijfeld de slag voor zijn mannen gewonnen waardoor de linie kon oprukken. Voor zijn buitengewone dapperheid werd hem later het Victoriakruis toegekend. Helaas raakte hij kort na deze actie ernstig gewond door een scherpschutter, terwijl hij stond en het signaal gaf aan meer mannen van zijn gehavende compagnie om de loopgraaf in te nemen. Toen waren er nog maar 40 over van de ruim 100 waarmee ze die middag begonnen waren.

Kerk in Mesen, januari 1917. [AWM E01488]

Ronde toren van het Ierse Vredespark gezien vanaf het zuiden van Mesen. De kerk van Mesen staat rechts op de achtergrond. [DVA]

Bomen, het Ierse Vredespark. [DVA]

Mesen, het Ierse Vredespark

Het signaal voor een slachtpartij – pillendozen bij Mesen

Deze site wordt regelmatig aangevuld. Zie de Updates pagina voor regelmatige nieuwe toevoegingen.