Ploegsteert, Toronto Avenue Cemetery

U bent hier >
Ploegsteert, Toronto Avenue Cemetery

Ploegsteert, Toronto Avenue Cemetery

Naast de weg neergevallen

Net voor een bocht na een lang recht stuk op de N365 van Mesen naar Ploegsteert, gaat aan de linkerkant een kleine weg het platteland op. Minder dan een kilometer verderop aan die weg ligt aan de rechterkant Prowse Point Military Cemetery en vlak daarna staat een wegwijzer van de Commonwealth War Graves Commission voor de begraafplaatsen Mud Corner, Toronto Avenue, Ploegsteert Bos en Rifle House. Van hieruit staat de weg naar Toronto Avenue Cemetery aan de rand van Ploegsteert Bos goed aangegeven.

Wegwijzer van de Commonwealth War Graves Commission vlak na Prowse Point Cemetery. [DVA]

De weg naar Ploegsteert Bos met in de verte Mud Corner Cemetery. [DVA]

De ingang van Ploegsteert Bos. [DVA]

Een pad in Ploegsteert Bos. [DVA]

Hunter’s Avenue, Ploegsteert Bos, 16 februari 1918. [AWM E04542]

Ga eens op Toronto Avenue Cemetery staan, waar de wind door de bomen waait en het zonlicht door de ritselende bladeren glinstert. Probeert u zich deze plaats eens in te denken tijdens de nachtelijke uren van 6 - 7 juni 1917. Toen zat het vol met colonnes Australische soldaten, duizenden mannen van de 3de Divisie die volledig in gevechtstenue, beladen met geweren, munitie, rugzakken en de diverse oorlogsuitrustingen, naast honderden pakdieren, zich allemaal door het donker worstelden op weg naar de linies, vanwaar ze bij het eerste licht een aanval zouden gaan doen op de Duitsers. Terwijl ze opmarcheerden doorzeefde de vijand het gebied met gaspatronen en brandbommen.

Toronto Avenue Cemetery, Ploegsteert. [DVA]

De mannen van het 40ste Bataljon, het enige volledig Tasmaanse infanteriebataljon van de Eerste Wereldoorlog, moesten hun gasmaskers (small box respirator) aandoen en deze urenlang dragen, terwijl ze zich zwaar inspanden om bij de linie te komen. Hoewel deze maskers hen bijna volledig tegen het gas beschermden, veroorzaakte het dragen ervan, met een zware rugzak, extra munitie en een geweer, een moeizame ademhaling en veel lichamelijk ongemak. Terwijl de bataljons zich door Ploegsteert Bos worstelden, altijd ‘Plug Street’ genoemd door de mannen van de AIF, passeerden ze transportdieren die aan de kant van de weg waren ingestort en jammerlijk naar adem snakten. In het bos zelf was het nog erger:

De … bataljons …ondervonden gestadige beschietingen met gaspatronen en toen ze Ploegsteert Bos betraden, waar het gas dicht in de stille lucht hing, ondervonden ze nog meer moeilijkheden. Er deden zich langdurige oponthouden voor, tussenpozen van hevige spanning voor alle rangen. De Duitsers beschoten het bos nog heviger, ook met zware explosieven en brandbommen. Eén daarvan explodeerde in een opslagplaats bij het pad waar de meest noordelijke colonne zich bevond… wat de mars tijdelijk ophield … Een zwaar-explosieve granaat ontplofte in het voorste peloton van het 39ste Bataljon toen het ‘Ploegsteert Corner’ bereikte. Hier en daar werden officieren en manschappen direct door gaspatronen getroffen. Waar de langzaam voortbewegende colonnes door deze gebeurtenissen werden ontwricht en waar spanning en overhaasting inzette, was de kans groot dat mannen vergast werden door de aanhoudende regen van granaten en kokhalzend naast de weg neervielen en bezweken.

Charles Bean, The Australian Imperial Force in France, 1917, Official History of Australia in the War of 1914–1918, Deel IV, blz.589

Toronto Avenue Cemetery, Ploegsteert [DVA]

Er lagen vier gemarkeerde paden door het bos, maar in het donker en onder deze afschuwelijke omstandigheden verloren eenheden de weg en heerste er een tijdlang verwarring. Een groot aantal manschappen werd gedood, gewond of vergast. Aan de kant van de paden ‘Bunhill Row’ en ‘Mud Lane’ lag het bezaaid met mannen die niet verder konden. Toch slaagden de bataljons erin er door te komen en de meeste bereikten tegen zonsopgang de startstellingen ten noorden van het bos voor de aanvang van de grote aanval van 7 juni 1916. Achter hen in het bos waren meer dan 500 manschappen uitgeschakeld tijdens deze nachtelijke mars.

Australische soldaat met gasmasker, 5 juni 1916. [AWM EZ0051]

De officiële historicus, Charles Bean, legde verhalen vast over de hardnekkige vastbeslotenheid onder de mannen van het 40ste Bataljon om zich waar te maken. Soldaat John Jeffrey uit Lower Barrington, Tasmanië, raakte bewusteloos en werd naar een verbandplaats achter het front gebracht. Terwijl hij herstelde, trok hij met extra magazijnen voor machinegeweren naar het front, keerde vervolgens snel om en droeg twee gewonde mannen terug naar een verbandplaats. Hoewel hij de volgende dag gewond raakte, weigerde Jeffrey weg te gaan en zei dat hij nog steeds munitie kon dragen. Vice-korporaal Francis Cunningham uit Dunorlan, Tasmanië, bezweek aan het gas, herstelde voldoende om zijn sectie vooruit te leiden, bezweek opnieuw maar bleef en raakte laat in de middag gewond. Soldaat Wilfred Gale uit Elliott, Tasmanië, bezweek ook, herstelde opnieuw en ging daarna door met het overbrengen van berichten ondanks dat hij regelmatig instortte.

Tegenwoordig liggen in Ploegsteert Bos de overblijfselen nog van weggesleten granaattrechters. In Toronto Avenue Cemetery liggen de graven van 78 soldaten uit de Eerste Wereldoorlog, allemaal Australiërs, waaronder twee die niet geïdentificeerd zijn. Ze staan in drie rijen, de meesten tegen elkaar aan, wat aangeeft dat dit een massagraf is. Dit is de enige volledig Australische begraafplaats in België en de enige aan het Westelijk Front met grafstenen die aangeven wie er ligt. In VC Corner Cemetery bij Frommelles, Frankrijk, liggen meer dan 400 Australische graven, al deze zijn niet geïdentificeerd. Ze liggen in massagraven zonder grafstenen.

‘Piccadilly’, een pad in Ploegsteert Bos, c. 1917. [AWM H02093]

Toronto Avenue ligt in een laaggelegen gebied wat het voorkomen van schimmel op de grafstenen moeilijk maakt, maar om de schijn hoog te houden zijn deze met succes met een witte substantie bedekt. Een afscheiding van staaldraad werd om de begraafplaats heen in de grond aangebracht om konijnen en andere holengravende dieren buiten te houden. Jarenlang kwamen er maar weinig slagveldpelgrims naar Toronto, maar nu komen er steeds meer. Bij gelegenheid spelen de bugelblazers van de Menenpoort de droevige noten van de Last Post over deze kleine groep Australiërs die in Ploegsteert Bos verborgen liggen.

Ploegsteert, Toronto Avenue Cemetery

Naast de weg neergevallen

Deze site wordt regelmatig aangevuld. Zie de Updates pagina voor regelmatige nieuwe toevoegingen.