Zonnebeke, monument van de Vijfde Australische Divisie

U bent hier >
Zonnebeke, monument van de Vijfde Australische Divisie

Zonnebeke, Monument van de Vijfde Australische Divisie

De glorieuze doden van de divisie! – Het monument van de Vijfde Australische Divisie

Polygon Wood. [DVA]

Richtingaanduiding: Het monument van de Vijfde Australische Divisie in Polygon Wood is via een smalle zijweg van de Meenseweg ‘Menin Road’, de N8 te bereiken. Deze weg ligt aan de linkerkant niet ver voorbij het Bellewaerde Park. De weg loopt daarna tamelijk recht door het landschap met aan de linkerkant woonwijken bij Nonnebossen totdat deze bij de snelweg, de A19 uitkomt en eroverheen loopt. Polygon Wood ligt rechtvooruit en de weg die langs de linkerkant van het bos loopt, leidt naar de ingang van Buttes New British Cemetery en het monument van de Vijfde Divisie.

Binnen een jaar na het eind van de Eerste Wereldoorlog had kapitein Alexander Ellis die voorheen deel uitmaakte van het 29ste Bataljon, 8ste Brigade, Vijfde Australische Divisie, zijn geschiedenis van de divisie uitgebracht, de enige Australische geschiedenis van een divisie stammend uit de Eerste Wereldoorlog. Ellis gaf zijn werk trots en misschien vrijpostig de tweede titel – ‘Being an Authoritative Account of the Division’s Doings in Egypt, France and Belgium’ ‘Hetgeen een betrouwbaar verslag is van de daden van de divisie in Egypte, Frankrijk en België’. Maarschalk Ferdinand Foch, de Fransman die in 1918 opperbevelhebber van de Geallieerden was, werd ertoe overgehaald om in het Frans een voorwoord te schrijven en Ellis beëindigde zijn boek met deze roerende woorden:

De glorieuze doden van de divisie … Van alle zaken waar de 5de Australische Divisie trots op is, is het bovenalles trots op zijn doden. Zij verdienen alle eerbied. Boven alles koestert het de herinnering aan hen. Mogen alle Australische harten tot het eind der tijden vertederd worden door hun liefde, geïnspireerd worden door hun moed, verbeterd en verheven worden door hun voorbeeld.

Kapitein Alexander Ellis, The Story of the Fifth Australian Division, Londen, 1919, blz. 402

Pad naar het monument van de Vijfde Australische Divisie en Buttes New British Cemetery, Polygon Wood. [DVA]

De oorspronkelijke weg in de jaren ’20 naar het monument van de Vijfde Australische Divisie in Polygon Wood. [MP367/1/446/10/2216, 362085-0002, Nationaal Archief van Australië]

Het eerbetoon van de Vijfde Divisie aan diegenen die tussen 1916 en 1918 in Frankrijk en België met hen vochten ligt in Polygon Wood, Zonnebeke, nabij Ieper. De weg naar het monument leidt over een smal graspad langs een lage stenen muur. Dit is Australisch land dat na de oorlog door de divisie verworven werd en het monument zelf, een stenen obelisk, staat op een lange hoge aardwal die bekend staat als de ‘Butte’ en is met een steile trap te bereiken. Onder het monument liggen 2.103 grafstenen van Buttes New British Cemetery en het monument van Nieuw-Zeeland voor de vermisten, terwijl Polygon Wood zich in de verte uitstrekt. Als u door de bomen achter het monument kijkt ziet u dat het dichtbij de noordelijke rand van het bos ligt.

Monument van de Vijfde Australische Divisie en Buttes New British Cemetery vanaf Polygon Wood. [DVA]

Opschrift, monument voor de vermisten van Nieuw-Zeeland, Buttes New British Cemetery, Polygon Wood. [DVA]

Op de gedenkplaat aan de voorzijde van het monument staan een paar woorden in de Engelse en Franse taal. Het Engels verklaart eenvoudigweg dat het monument ‘To the Officers, Non-Commissioned Officers and Men’ ‘Aan de officieren, onderofficieren en manschappen’ gericht is die tussen 1916 en 1918 in de divisie dienden. Het Frans voegt de hoffelijkere zin toe ‘A la Mémoire des ...’, ‘Ter herdenking aan …’. Onder het gedenkschrift noemde de Vijfde Divisie 17 slagvelden in Frankrijk en België, plaatsen waarvan ze wensen dat de bezoeker zich realiseert dat ze voor de soldaten van de divisie al hun strijd en opoffering aan het Westelijk Front vergden.

Monument van de Vijfde Australische Divisie, Polygon Wood. [DVA]

Monument van de Vijfde Australische Divisie in Polygon Wood in de jaren ‘20. [MP367/1/446/10/2216, 362085_0001, Nationaal Archief van Australië]

Veel van deze namen betekenen tegenwoordig niet veel meer, maar stonden wel gebeiteld in de gedachten van Australische families die op deze verafgelegen plaatsen zonen, echtgenoten, familieleden en vrienden verloren. De laatste strijd van de divisie werd op 1 oktober 1918 in Frankrijk gestreden aan de Hindenburglinie en die plaats, zowel als het nabijgelegen dorp Joncourt, wordt onderaan de lijst van het monument genoemd. William Harvey uit Swan Hill, Victoria, vader van soldaat Vincent Dudley Cyril Harvey van het 57ste Bataljon (Victoria) schreef, toen hem gevraagd werd voor de Australian War Memorial’s ‘Roll of Honour Circular’, een plaats op te geven waar zijn zoon gedood werd of gewond raakte ‘terwijl hij de Hindenburglinie penetreerde’. In zijn herinneringen aan zijn tijd bij het 57ste Bataljon, To the Last Ridge, schreef Walter Downing over deze laatste strijd van de Vijfde Divisie aan het Westelijk Front:

… toen we over de top van een heuvelrug trokken, kwamen we in zicht van de voornaamste Duitse stelling, die zich daar schuilhield. Voor de derde keer binnen drie dagen werden we met Duits spervuur overvallen, voor de derde keer overvallen door onophoudelijke beschietingen van machinegeweren. Er waren er nu nog maar zo weinig van ons over dat een verdere opmars onmogelijk was. We groeven ons in. Om twee uur de volgende morgen op 2 oktober 1918 werden we afgelost … We zouden de linie nooit meer zien.

Walter Downing. To the Last Ridge, Melbourne, 1920, herdrukt in 2000, blz. 183

Soldaat Vincent Harvey, 19 jaar oud, stierf op 1 oktober 1918 aan gasinhalatie, tijdens deze laatste aanvallen van zijn bataljon tussen 29 september en1 oktober 1918.

Nog iemand die met het eind in zicht op 1 oktober 1918 stierf, was soldaat Gordon Edmund Ewart van het 58ste Bataljon (Victoria), 20 jaar oud. Zijn vader, Alexander Ewart, schreef in zijn ‘Roll of Honour Circular’:

Overledene was betrokken bij de volgende slagen – Fleurbaix, Somme, inclusief Morchies, Bapaume, Bullecourt, Ieper, Polygon Wood, Westhoek Ridge, Mesen, Villers–Bretonneux, Morlancourt en Bellicourt.

Soldaat Gordon Edmund Ewart, Honour Roll Circular,
www.awm.gov.au/cms_images/awm131/017/017056.pdf

Dhr Ewart’s chronologie was misschien niet helemaal juist maar zijn boodschap was duidelijk – zijn zoon had in bijna elke belangrijke strijd gevochten, waar het 58ste bataljon van de Vijfde Divisie sinds het eerste rampzalige gevecht bij Fromelles (Fleurbaix) in Frankrijk op 19 juli 1916 bij het 58ste Bataljon van de vijfde Divisie betrokken was. Fromelles, dat ogenschijnlijk op de erelijststaat, staat als eerste slagveld op het monument van de Vijfde Divisie vernoemd. Waarom bouwde de divisie zijn monument dan hier in Polygon Wood?

Graven van soldaten aan de voet van de Butte, Polygon Wood, c.1919. [AWM J06406]

Zonnebeke, Monument van de Vijfde Australische Divisie

De glorieuze doden van de divisie! – Het monument van de Vijfde Australische Divisie

Deze site wordt regelmatig aangevuld. Zie de Updates pagina voor regelmatige nieuwe toevoegingen.