België 1917: De Slag om Mesen

Zwarte-Leen, Hill 60

Op en neer als een aardbeving

Op 3 juni, vier dagen voor de aanvang van de aanval op Mesen, werden de ‘luisteraars’ van hun posten teruggeroepen en werden de mijnschachten eindelijk opgevuld. Voortdurende testen van de kabels vanaf dat punt gaven aan dat ze niet ontdekt waren en om 3u.10 op 7 juni, werden de mijnen bij Hill 60 en de Caterpillar tot ontploffing gebracht, samen met 17 andere aan het front bij Mesen. De ontploffingen bij Hill 60 doodden 687 soldaten van de Duitse 204de Divisie en maakten een krater van 60 voet diep en 260 voet breed.

Uitzicht van de krater op Hill 60 naar Zillebeke, 6 juli 1917. [AWM E01911]

Hill 60 is een kunstmatige creatie die bestaat uit de afgegraven grond die bij de dichtbijzijnde spoorweglijn weggehaald werd toen de spoorweg in de 19de eeuw gelegd werd. Toen had het de meer romantische naam ‘Côte des Amants’ (Lover’s Knoll) of Vrijersheuvel. Tegenwoordig is de heuvel in handen van de Commonwealth War Graves Commission en staan er een aantal herdenkingstekens en oorlogsruïnes. Er liggen overal bunkers, kleine kraters en granaattrechters, die nu begroeid zijn en bij de ingang van deze plaats staat het herdenkingsteken voor de mannen van de 1ste Australische Tunnel Compagnie.

Herdenkingsteken voor de 1ste Australische Tunnel Compagnie, Hill 60. [DVA]

Herdenkingsplaat op het herdenkingsteken voor de 1ste Australische Tunnel Compagnie, Hill 60. De gaten zijn kogelgaten die tijdens de Tweede Wereldoorlog gemaakt zijn. [DVA]

Oorspronkelijk herdenkingsteken bij Hill 60 voor de mannen van de 1ste Australische Tunnel Compagnie, opgericht in 1923. [AWM P00735-017]

Dode boom, Hill 60. [DVA]

Officieren van de 1ste Australische Tunnel Compagnie die verantwoordelijk waren voor het doen ontploffen van de mijn bij Hill 60 op 7 juni 1917 bij het begin van de Slag om Mesen. [AWM P02333.002]

In het midden van één van de grootste overgebleven met gras begroeide kraters bij Hill 60, staat een dode boom. Het is een geschikte plaats om na te denken over het moment van de ochtend van 7 juni 1917, toen officieren van de 1ste Australische Tunnel Compagnie de grote mijnen afvuurden onder Hill 60 en de nabijgelegen ‘Caterpillar’ aan de andere kant van de spoorweg. Om 3u10 werden de elektrische schakelaars omgegooid en een Britse officier die met zijn mannen in de buurt klaar stond om de Duitse linies aan te vallen, keek naar de geweldige ontploffing:

Het was een vreselijk moment. We hadden allemaal het gevoel – ‘Er gebeurt niks!’ Toen gebeurde er iets opmerkelijks. De grond waarop ik lag begon als bij een aardbeving op en neer te gaan. Het duurde secondenlang en toen, plotseling voor ons uit, ging de mijn bij Hill 60 de lucht in.

Luitenant Jimmy Todd, 11de Bataljon, Prince of Wales’ Own Yorkshire Regiment, geciteerd in Lyn MacDonald, They Called it Passchendaele, London, blz.41

Eén van de kraters bij Hill 60, 17 augustus 1917. Het oorspronkelijke opschrift bij deze foto in de Australian War memorial was gedeeltelijk: De grond in de omgeving was bezaaid met stukken ijzer, hout, cement en draad. Aan de hand van de hoeveelheid materiaal kreeg men enigszins een idee van de pogingen die gedaan waren om deze belangrijke heuvel in te nemen. Engelse, Franse en Duitse geweren, apparatuur en munitie lagen overal verspreid. De lijken die niet begraven waren, versleten kledingstukken en menselijke botten vertelden het verhaal van een reeks slagen. [AWM E00580]

Klaprozen, bij Hill 60. [DVA]